3°C
Broken clouds

Leerbewerking van scheepsonderdelen 

Willem Bosma (1957) een echte Enkhuizer en een ambachtsman met diverse kwaliteiten! 

Bij dit verhaal staat een foto van Willem met een bekende Nederlander. Willem overhandigt hier aan zijn naamgenoot, tijdens diens bezoek aan Enkhuizen in 2013 een zelfgemaakte puts van zeildoek. Altijd handig voor op de koninklijke speedboot en zo’n puts neemt weinig plaats in omdat hij opvouwbaar is. 

Naast het maken van allerlei soorten zeilen en zijn knoopwerk met touw, houdt hij zich ook nog bezig met het leerwerk, leer van huiden wel te verstaan. Hiermee bekleedt hij allerlei attributen, die voornamelijk gebruikt worden in de scheepvaart.   

Wat moeten wij ons daarbij voorstellen? 
Zijn eerste leerwerk betrof een gaffelschoen voor een charterschip. Een gaffel is een rondhout waaraan het grootzeil is bevestigd, en de gaffel zit zelf met een gaffelschoen, ook wel klauw genoemd, om de mast vast. Om de mast te beschermen tegen het schuren van het metaal, wordt de gaffelschoen met leer bekleed. Hier is het leer dus functioneel. Er worden ook wel attributen met leer bekleed omdat het mooier is en/of comfortabeler. Denk bijvoorbeeld aan een bekleed stuurrad. Ook worden er soms scheepsblokken, katrollen, en roeiriemen met leer bekleed. Zo ook de traveller. Dit is een metalen ronde ring, die om de kluiverboom, ofwel de boegspriet, bevestigd zit. Voor mij allemaal nieuwe begrippen maar zo leer je nog eens wat, ook over leer!  

Hoe gaat het bekleden in zijn werk? 
Allereerst koopt Willem via internet een hele koeienhuid, meestal van een volwassen koe. Dit is leer met een dikte van 3 tot 6 mm., het zogenaamde tuigleer. Het is stug leer maar als je dat even nat maakt, dan wordt het soepel volgens Willem en lijkt het op dik rubber. Voordat hij begint met dit leer, maakt hij een mal van papier of oud leer, dat hij soms uit een afgedankt bankstel knipt. Als de mal past, kan het echte werk beginnen. Het tuigleer wordt niet om het metalen onderdeel gelijmd, nee zo simpel is het niet. Het wordt netjes met polyester garen dicht geregen. Hiervoor moeten er eerst gaatjes in het leer worden gemaakt en de kunst is om het zo te maken dat het na het aantrekken van het garen, precies goed om het metaal sluit. Dus niet te los en niet te strak en oppassen dat het niet gaat scheuren, want dan kan je opnieuw beginnen. 

Ook bekend in Amerika  
Om het garen goed te kunnen aantrekken, gebruikt Willem een voorwerp dat gemaakt is van hoorn van een eland uit Alaska. Willem heeft dit gekregen van een zeilmaker uit Alaska, die om het jaar bij hem langskwam op het Zuiderzeemuseum en minstens één week te gast was bij de familie Bosma.  Ja, Willem is ook bekend in Amerika. Zo heeft hij eens een opdracht gekregen om diverse scheepsblokjes met leer te bekleden voor een zeilschip, dat in het bezit is geweest van Al Capone. Nu is het bekend dat er een schip van Al Capone zo’n honderd jaar geleden is vergaan en als wrak in een Michiganmeer ligt, maar hij zal ongetwijfeld meer schepen hebben gehad, denk ik zo. 

Pensioen in zicht  
Een recente klus met het leer, was het bekleden van het stuur van de ‘oude’ ijscokar van het museum, die onlangs gerestaureerd wordt is maar nu weer te dienst doet op het terrein van het buitenmuseum. Aan het einde van het jaar neemt Willem afscheid van het Zuiderzeemuseum, waar hij momenteel nog werkt aan het onderhoud van de maritieme collectie. Hij gaat dan met welverdiend pensioen. Hij zal dit ambacht wel blijven beoefenen, naast het lesgeven in het maken van zeilen op de Zeevaartschool.  

Foto 1: Willem en Koning Willem-Alexander in 2013  
Foto 2: de foto’s: een gaffelschoen, een traveller en beklede blokjes 
Foto’s archief Willem Bosma.
  

Wees sociaal, deel lokaal!

Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp

Voor meer informatie, bezoek onze Facebook pagina!

Heeft u ook een mooi verhaal?

Tip onze journalisten!

Wij vertellen graag uw verhaal. Stuur uw artikel met goede kwaliteit beeldmateriaal op naar: redactie@mediain.nl